Γυναίκες και Ουρολοίμωξη: Γιατί παθαίνουν συχνά, πως προλαμβάνεται και γιατρεύεται;

Πασχίζεις να απαλλαγείς από μία ουρολοίμωξη που δεν λέει να υποχωρήσει ή έχεις απαυδήσει από μία που επανέρχεται ξανά και ξανά παρότι έχεις πάρει ουκ ολίγους «γύρους» αντιβίωσης; Αν ισχύει κάτι από τα παραπάνω, ήρθε η ώρα εσύ, ως γυναίκα, να μάθεις παραπάνω πράγματα που διαχωρίζουν τα γεγονότα από τη μυθοπλασία αναφορικά από την ουρολοίμωξη (UTI). Γιατί υπάρχει διαφορά μεταξύ γεγονότων και μυθοπλασίες σχετικά με το πως αντιμετωπίζεται ή και προλαμβάνεται αυτή η λοίμωξη φυσικά ή με θεραπείες στο σπίτι.

Πριν απ' όλα ωστόσο, πρέπει να εξηγήσουμε γιατί η ουρολοίμωξη αφορά περισσότερο τις γυναίκες και λιγότερο τους άντρες. Η απάντηση είναι απλή και σχετίζεται με την ανατομία των σωμάτων. Υπάρχει μεγάλη «κατασκευαστική» διαφορά μεταξύ των γεννητικών οργάνων και του ουροποιητικού συστήματος αντρών και γυναικών. Ανατομικά οι γυναίκες είναι περισσότερο εκτεθειμένες γιατί η ουρήθρα είναι πιο κοντή και πιο κοντά στο όρθον, δηλαδή το τελικό τμήμα του παχέος εντέρου. Στις περισσότερες των περιπτώσεων μια ουρολοίμωξη συμβαίνει στην ουροδόχο κύστη των γυναικών (κυστίτιδα) ή την ουρήρθα (ουρηθρίτιδα).

Σε ποσοστό άνω του 50%, δηλαδή περισσότερες από τις μισές γυναίκες παγκοσμίως, θα αναπτύξουν έστω μία φορά στη ζωή τους ουρολοίμωξη. Και μερικές γυναίκες ειδικότερα υποφέρουν αφού η συγκεκριμένη λοίμωξη επιστρέφει ξανά και ξανά. Π.χ. υπάρχουν περιπτώσεις γυναικών με ουρολοίμωξη δύο φορές εντός εξαμήνου ή και τρεις σε διάστημα ενός έτους!

Τι προκαλεί ουρολοίμωξη;

Τυπικά μια ουρολοίμωξη συμβαίνει όταν βακτήρια εισέρχονται στο σώμα μέσω της ουρήθρας και ύστερα αναπτύσσονται - αναπαράγονται σαν... τρελά! Ο οργανισμός έχει αμυντικούς μηχανισμούς τόσο στο ανώτερο όσο και στο κατώτερο τμήμα του ουροποιητικού συστήματος οι οποίοι, μαζί με τα καλά βακτήρια που υπάρχουν φυσικά στον γυναικείο κόλπο και αποκαλούνται Lactobacillus θα έπρεπε να εμποδίσουν την ουρολοίμωξη να συμβεί. Ωστόσο, μερικές φορές «σπάνε» αυτές οι άμυνες.

Η κυστίτιδα, μια ουρολοίμωξη στην ουροδόχο κύστη συχνά προκαλείται από τον E.coli, το οποίο συχνά συνδέεται και με διατροφικές διαταραχές. Το συγκεκριμένο βακτήριο το περιμένει κανείς να βρίσκεται στον γαστρεντερικό σωλήνα αλλά προκαλεί προβλήματα όταν εισέρχεται στο ουροποιητικό σύστημα. Περίπου το 80% των ουρολοιμώξεων πιστεύεται ότι προκαλούνται από το βακτήριο E.coli και μερικές φορές αυτό εισέρχεται σ' έναν οργανισμό μέσω της σεξουαλικής επαφής - διείσδυσης.

Η ουρηθρίτιδα συχνά προκαλείται από GI βακτήρια που εξαπλώνονται από τον πρωκτό στην ουρήθρα ή από το αιδοίο στην ουρήθρα. Επίσης μέσω σεξουαλικά μεταδιδόμενων λοιμώξεων όπως έρπης, γονόρροια και χλαμύδια.

Ποιοι είναι παράγοντες κινδύνου για ουρολοίμωξη;

Ένας νέος σεξουαλικός παρτενέρ ή σχέσεις με διάφορους παρτενέρ ταυτόχρονα (την ίδια περίοδο) αυξάνει τις πιθανότητες μια γυναίκας για να εμφανίσει ουρολοίμωξη. Επειδή διαταράσσουν τη φυσική χλωρίδα και πανίδα του γυναικείου κόλπου, συγκεκριμένες μορφές αντισύλληψης, όπως τα σπερματοκτόνα (π.χ. το κολπικό γέλη Phexxi), τα κολπικά διαφράγματα (cervical caps) και τα διαφράγματα (diaphragms), αυξάνουν επίσης σημαντικά τον κίνδυνο μιας γυναίκας να αναπτύξει ουρολοίμωξη (UTI). 

Η ορμονική αντισύλληψη μπορεί επίσης να επηρεάσει αρνητικά την υγεία του εντέρου που σημαίνει και πιο κακή υγεία ή αυξημένη δεκτικότητα (γίνεται πιο ευάλωτος) του οργανισμού σε λοιμώξεις. Και παρότι τα στοιχεία είναι μπερδεμένα - ανακατεμένα σχετικά με τη σύνδεση μεταξύ ορμονικής αντισύλληψης και ουρολοίμωξης, είναι γνωστό ότι η ορμονική αντισύλληψη σχετίζεται με σημαντικά μεγαλύτερο ρίσκο για ανάπτυξη διάμεσης κυστίτιδας που αποτελεί μια χρόνια πάθηση της ουροδόχου κύστης. Κατάσταση που οδηγεί σε δυσφορία και πόνο της ουροδόχου κύστης ή της γύρω περιοχής της λεκάνης.

Πιθανά συμπτώματα και σημάδια ουρολοίμωξης

• μια δυνατή και επίμονη επιθυμία για ούρηση
• μια αίσθηση καψίματος κατά την ούρηση
• ούρηση πολλές φορές τη μέρα με λιγοστά ούρα
• θολά ούρα
• ούρα που είναι κόκκινα, ροζ ή με χρώμα κόλας που σημαίνει ότι υπάρχει αίμα σ' αυτά
• έντονη μυρωδιά στα ούρα
• πόνος στην περιοχή της λεκάνης και ηβικό οστό

Ποια είναι η θεραπεία για ουρολοίμωξη (UTIs);

Αν κάνετε την εξής σκέψη «είναι συνηθισμένη κατάσταση η ουρολοίμωξη, ας μην το κάνω θέμα», καλά θα κάνετε να αναθεωρήσετε. Βλέπετε, υπάρχει και πολύ χειρότερο στο οποίο θα μπορούσε να βοηθήσει η ουρολοίμωξη. Τι είναι αυτό; Αν μια ουρολοίμωξη μείνει χωρίς αντιμετώπιση - φροντίδα, τότε μπορεί να εξαπλωθεί στα νεφρά και κατ' επέκταση το αίμα και να προκαλέσει πολύ σοβαρές επιπλοκές. Επιπλοκές όπως μόνιμη ζημιά στα νεφρά (σ.σ.: πυελονεφρίτιδα δηλαδή ουρολοίμωξη στα νεφρά), πρόωρου τοκετού για έγκυες γυναίκες (με μωρό με λιγότερο από το κανονικό βάρος), ακόμα και σήψη, μια δυνητικά απειλητική για τη ζωή, λοίμωξη του αίματος.

Τα αντιβιοτικά είναι η πρώτη γραμμή άμυνας για μια ουρολοίμωξη. Κάποιες φορές μια ουρολοίμωξη μπορεί να καθαρίσει - φύγει μόνη της, ωστόσο τις περισσότερες φορές αυτό δεν συμβαίνει. Ο κανόνας λοιπόν είναι απλός: πήγαινε στον γιατρό αν έχεις συμπτώματα ουρολοίμωξης για πάνω από 24 ώρες. Ένας κύκλος αντιβίωσης για μια ουρολοίμωξη που δεν έχει μείνει για καιρό δίχως θεραπεία, άρα δίχως τις επικίνδυνες για τη ζωή παρενέργειες που αναφέρθηκαν νωρίτερα, λογικά είναι αρκετός και δεν θα ξεπεράσει τις μερικές μέρες. Το να λαμβάνεις κάθε δόση αντιβίωσης στην ώρα της και να ολοκληρώσεις τον κύκλο σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες δίχως να την σταματήσεις νωρίτερα επειδή απλά «αισθάνεσαι καλύτερα», είναι καθοριστικό. 

Αν τα συμπτώματα επιμένουν μετά τον κύκλο αντιβίωσης είναι πιθανό να απαιτείται και δεύτερος κύκλος. 

Η υπερσυνταγογράφηση αντιβιοτικών έχει οδηγήσει σε ανοσία σ' αυτή διαφόρων στελεχών βακτηρίων όπως ο E.coli. Αυτό σημαίνει ότι ουρολοιμώξεις που μπορεί να έχουν προκληθεί από E.coli αποδεικνύονται πιο δύσκολο να καταπολεμηθούν και πιθανότατα χρειάζονται παραπάνω από έναν γύρο αντιβίωσης. Δυστυχώς τα αντιβιοτικά σκοτώνουν και τα καλά βακτήρια στο έντερο ή τον κόλπο, μαζί με τα κακά. Ευτυχώς η λήψη προβιοτικών που περιέχουν Lactobacilus, μαζί με την αντιβίωση, προάγει στην ανάπτυξη νέων καλών βακτηρίων στο έντερο και τον γυναικείο κόλπο. 

Στο διά ταύτα, αν βιώνεις μια επίμονη ουρολοίμωξη αυτό μπορεί να είναι και σημάδι ότι ίσως υπάρχει και κάποιο άλλο πρόβλημα υγείας. Μπορεί να είναι μια κατάσταση που περιγράφεται ως μη ολοκληρωμένο άδειασμα ουροδόχου κύστης ή πέτρας σ' αυτή ή τα νεφρά.  

Εμποδίζοντας - προλαμβάνοντας την εμφάνιση ουρολοίμωξης με καλή υγιεινή

Το πρώτο πράγμα που μπορείς να κάνεις για να μειώσεις τις πιθανότητες εμφάνισης ουρολοίμωξης είναι κάτι απλό και δίχως έξοδα: πίνε καθημερινά πολύ νερό. Η κατανάλωση περίπου 1,5 λίτρου νερού κάθε μέρα σημαίνει ότι θα ουρείς πολύ συχνά κι αυτό βοηθάει στο να ξεβγάζονται από τον οργανισμό και ειδικά την ουρήθρα και τα βακτήρια. Άλλες πρακτικές υγιεινής που βοηθούν στο να περιοριστούν οι πιθανότητες εμφάνισης ουρολοίμωξης είναι: 

• πλήρες άδειασμα της ουροδόχου κύστης κάθε φορά που ουρείς
• αποφυγή του ντους ή χρήση σπρέι και ταλκ μέσα ή γύρω από τον κόλπο σου
• πάντα να σκουπίζεσαι, μετά την ανάγκη σου, από εμπρός προς τα πίσω ώστε να μη μεταφέρονται βακτήρια από τον όρθο στο αιδοίο και την ουρήθρα
• να ουρείς πάντα μετά τη σεξουαλική επαφή για να μειωθούν οι πιθανότητες εξάπλωσης βακτηρίων
• λάβε γνώση για τη γονιμότητα και αναπαραγωγική υγεία αντί να βασίζεσαι στην αντισύλληψη που αυξάνει τις πιθανότητες για ουρολοίμωξη

Μπορούν αυτά τα συμπληρώματα διατροφής να εμποδίσουν την ουρολοίμωξη;

Έχεις ακούσει ότι το να πιεις χυμό κράνμπερι βοηθάει στην πρόληψη της ουρολοίμωξης; Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν ενδείξεις (ωστόσο χρειάζεται περισσότερη έρευνα) που επιβεβαιώνουν ότι στις ιδιότητες του κράνμπερι είναι να αποτρέπει τον E.coli να κολλάει στα τοιχώματα της ουροδόχου κύστης. Γενικά θεωρείται καλό για την υγεία, με διαφόρους τρόπους, να καταναλώνεται από έναν άνθρωπο χυμός κράνμπερι, αρκεί να μην έχει πρόσθετα γλυκαντικά με πολλές θερμίδες. Κάτι ανάλογο ισχύει και με τα συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν κράνμπερι. 

Όσον αφορά στα προβιοτικά και τη σχέση τους με την πρόληψη ουρολοίμωξης, ενώ προηγούμενες έρευνες δεν είχαν καταλήξει σε τελικό συμπέρασμα, τώρα είναι αλλιώς. Μελέτη του 2017 υποστηρίζει ότι η λήψη προβιοτικών ειδικά εκείνων που περιέχουν Lactobacillus μπορούν όντως να βοηθήσουν στην πρόληψη ουρολοίμωξης και ειδικά εκείνων που επαναλαμβάνονται. Τα προβιοτικά φαίνεται να προάγουν τον επαναπληθυσμό με καλά βακτήρια στον γυναικείο κόλπο μετά τη λήψη αντιβίωσης. Τα προβιοτικά υπάρχουν φυσικά σε ζυμωμένες τροφές όπως το κεφίρ και η κομπούχα (σ.σ.: ρόφημα που προέρχεται από τη ζύμωση τσαγιού, μαύρου ή πράσινου) αλλά μπορούν επίσης να ληφθούν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα μέσω συμπληρωμάτων διατροφής.  

Επίσης η βιταμίνη C, είτε μέσω συμπληρωμάτων είτε μέσω φρούτων και λαχανικών, βοηθάει προληπτικά με την ουρολοίμωξη ενισχύοντας το ανοσοποιητικό. Ανάλογη είναι και η δράση της λεγόμενης βιταμίνης του ηλίου, δηλαδή της βιταμίνης D. Καταλήγοντας, είναι ξεκάθαρο ότι κάθε άνθρωπος και δη γυναίκα, για την οποία συζητήσαμε σ' αυτό το blog, οφείλει να είναι προσεκτική με την υγιεινή της και τις σεξουαλικές της επαφές ώστε να μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης ουρολοίμωξης. 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το περιεχόμενο του παρόντος διαδικτυακού ιστοτόπου δεν αποτελεί και δεν μπορεί να εκληφθεί ως ιατρική συμβουλή, διάγνωση, θεραπεία ή υπόδειξη. Όλες οι πληροφορίες παρέχονται στους αναγνώστες από επαγγελματίες υγείας, αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς. Δεν υπάρχει καμία πρόθεση το περιεχόμενο αυτό να υποκαταστήσει την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή, διάγνωση, πρόγνωση ή θεραπεία.

Χώρος ζωής, σημείο φροντίδας #carespot