Ιώσεις τον χειμώνα και ανοσοποιητικό: Τι δείχνουν τα δεδομένα για βιταμίνη C, D και ψευδάργυρο

Ο χειμώνας δεν κάνει διακρίσεις. Παιδιά, ενήλικες και ηλικιωμένοι μπαίνουν στο ίδιο επιδημιολογικό τοπίο: περισσότερα κυκλοφορούντα παθογόνα, λιγότερος ήλιος, περισσότερος χρόνος σε κλειστούς χώρους. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς περισσότερα κρυολογήματα, αλλά μια συνολική επιβάρυνση της καθημερινότητας, χαμένη ενέργεια, διακοπές στη δουλειά, καθυστέρηση στην ανάρρωση.

Γιατί ο χειμώνας «ευνοεί» τις ιώσεις

Ο χειμώνας δημιουργεί ένα σύμπλεγμα συνθηκών που δουλεύουν υπέρ των ιών και όχι υπέρ μας:

• το κρύο και ο ξηρός αέρας αυξάνουν τη σταθερότητα και τη μετάδοση των ιών,
• η πτώση της τοπικής θερμοκρασίας στη ρινική κοιλότητα μειώνει τη φυσική άμυνα των βλεννογόνων,
• οι κλειστοί και λιγότερο αεριζόμενοι χώροι αυξάνουν την έκθεση σε παθογόνα,
• η μειωμένη έκθεση στον ήλιο συνδέεται συχνά με χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D.

Όλα αυτά σημαίνουν ότι το ανοσοποιητικό σύστημα καλείται να λειτουργήσει πιο εντατικά, συχνά με λιγότερα διαθέσιμα «εργαλεία».

Η επιστημονική βάση της καθημερινής υποστήριξης

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) είναι σαφής: η βιταμίνη C, η βιταμίνη D και ο ψευδάργυρος συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος (Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012). Πρόκειται για θεσμικά αναγνωρισμένους ισχυρισμούς υγείας, βασισμένους σε βιολογικούς μηχανισμούς και κλινικά δεδομένα.

Η «Ανοσο-Τριπλέτα» στην πράξη

Βιταμίνη C

Μετα-ανάλυση του 2023 έδειξε ότι η βιταμίνη C συνδέεται με μείωση της διάρκειας και της βαρύτητας του κοινού κρυολογήματος — περίπου 8% στους ενήλικες και έως 14% στα παιδιά. Υποστηρίζει τη λειτουργία των λευκών αιμοσφαιρίων, τη δομή των βλεννογόνων και περιορίζει το οξειδωτικό στρες που συνοδεύει τη λοίμωξη. Σε περιόδους αυξημένων αναγκών, συχνά προτείνεται πρόσληψη 200–500 mg/ημέρα όταν η διατροφή δεν επαρκεί.

Βιταμίνη D

Η βιταμίνη D διαθέτει επίσημο ισχυρισμό υγείας για το ανοσοποιητικό. Στην ενεργή της μορφή ρυθμίζει τη δράση των αμυντικών κυττάρων και ενισχύει την παραγωγή αντιμικροβιακών πεπτιδίων. Τον χειμώνα, τα επίπεδά της βιταμίνης D συχνά μειώνονται ακόμη και σε υγιείς ενήλικες. Δόσεις συντήρησης 600–1.000 IU/ημέρα χρησιμοποιούνται ευρέως, με λήψη μαζί με γεύμα για καλύτερη απορρόφηση.

Ψευδάργυρος

Ο ψευδάργυρος είναι δομικό στοιχείο της ανοσίας: απαραίτητος για ένζυμα, για την ωρίμανση των Τ-λεμφοκυττάρων και για την ακεραιότητα των επιθηλιακών φραγμών. Σύμφωνα με πρόσφατη ανασκόπηση Cochrane (2024), η λήψη ψευδαργύρου εντός 24 ωρών από την έναρξη συμπτωμάτων μπορεί να μειώσει τη διάρκεια του κοινού κρυολογήματος κατά 1–2 ημέρες. Συνήθεις δόσεις: 10–15 mg/ημέρα, με τροφή.

Δεν είναι «τρεις βιταμίνες». Είναι σύστημα.

Η βιταμίνη C υποστηρίζει τη λειτουργική ετοιμότητα.

Η βιταμίνη D δίνει ρύθμιση και κατεύθυνση.

Ο ψευδάργυρος διατηρεί τη δομή και τη σταθερότητα.

Μαζί, δεν υπόσχονται θαύματα. Υποστηρίζουν κάτι πιο ρεαλιστικό και ουσιαστικό: ένα ανοσοποιητικό που ανταποκρίνεται σωστά, χωρίς υπερβολές, όταν το χρειάζεσαι περισσότερο.

Πού ταιριάζουν οι βιταμίνες

Σκευάσματα που βασίζονται σε αυτή τη λογική συνεργίας, όπως η «Ανοσο-Τριπλέτα» της σειράς Terranova Nutrition, δεν έρχονται να αντικαταστήσουν την πρόληψη ή τον εμβολιασμό. Λειτουργούν συμπληρωματικά, ως καθημερινή υποστήριξη σε περιόδους αυξημένης καταπόνησης: χειμώνας, έντονο πρόγραμμα, στρες, μειωμένη έκθεση στον ήλιο.

Τελικό συμπέρασμα

Ο χειμώνας θα συνεχίσει να φέρνει ιούς. Το ερώτημα δεν είναι αν θα εκτεθούμε, αλλά πώς θα ανταποκριθεί ο οργανισμός μας. Ύπνος, ισορροπημένη διατροφή, σωστός αερισμός των χώρων και — όπου χρειάζεται — στοχευμένη μικροθρεπτική υποστήριξη, χτίζουν μια άμυνα που δεν φωνάζει, αλλά δουλεύει. Και αυτό, επιστημονικά, είναι το πιο ενδιαφέρον σενάριο.