Μπορεί η Θετική Σκέψη να Ενισχύσει το Ανοσοποιητικό; Η Επιστήμη Απαντά

Η ιδέα ότι «η σκέψη επηρεάζει το σώμα» ακούγεται συχνά απλουστευτική. Ωστόσο, η σύγχρονη επιστήμη δεν τη θεωρεί μεταφορική και τη μελετά συστηματικά μέσα από τον κλάδο της Ψυχονευροανοσολογίας (psychoneuroimmunology), που διερευνά πώς ο εγκέφαλος, το ενδοκρινικό και το ανοσοποιητικό σύστημα αλληλεπιδρούν.

Ως ψυχολόγος, είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί ότι η θετική σκέψη δεν αποτελεί θεραπεία και δεν αντικαθιστά την ιατρική φροντίδα. Παράλληλα, μπορεί να λειτουργεί ως ρυθμιστικός παράγοντας στη βιολογική ισορροπία του οργανισμού.

Το Στρες και η Ανοσολογική Απόκριση

Όταν το σώμα βρίσκεται υπό συνεχές στρες, ενεργοποιείται ο άξονας υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων και αυξάνεται η κορτιζόλη. Το αποτέλεσμα είναι φλεγμονώδης φόρτιση που επηρεάζει την ανοσολογική λειτουργία.

Οι Slavich & Irwin (2014) περιγράφουν πώς οι κοινωνικές και ψυχολογικές απειλές μετατρέπονται σε βιολογικά σήματα, ενεργοποιώντας φλεγμονώδεις μηχανισμούς. Παράλληλα, ο Irwin (2002) επισημαίνει ότι η κατάθλιψη συνδέεται με διαταραχή στην ανοσολογική απόκριση, ενισχύοντας την επιστημονική βάση για τη σύνδεση νου και σώματος.

Με άλλα λόγια, η ψυχική πίεση δεν μένει «στο μυαλό». Καταγράφεται στο σώμα και αφήνει ίχνη στα ανοσοκύτταρα.

Θετική Σκέψη και Ενσυνειδητότητα: Περισσότερο από Αισιοδοξία

Η θετική σκέψη δεν είναι απλώς αισιοδοξία. Όταν ενσωματώνεται σε πρακτικές ενσυνειδητότητας, φαίνεται να λειτουργεί ως εργαλείο ψυχικής ρύθμισης που υποστηρίζει την ανοσολογική ισορροπία.

Η Buric (2025) καταγράφει ότι οι ασκήσεις mindfulness μειώνουν δείκτες φλεγμονής και βελτιώνουν τη ρύθμιση του στρες, ειδικά σε περιόδους αυξημένου ψυχολογικού φόρτου. Το σώμα «ακροάζεται» το μυαλό, και οι θετικές στρατηγικές διαχείρισης του στρες αφήνουν μετρήσιμα αποτελέσματα στην ανοσολογική λειτουργία.

Σημασία για Συμβούλους Υγείας και Ευεξία

Όλες αυτές οι επιστημονικές γνώσεις για τη σχέση νου και σώματος δεν μένουν μόνο στη θεωρία. Στον χώρο της φαρμακευτικής φροντίδας μπορούν να αποκτήσουν πρακτική εφαρμογή:

• Τα προϊόντα που υποστηρίζουν φυσιολογικά τη διαχείριση του στρες και την ευεξία αποκτούν πλέον επιστημονικό υπόβαθρο.
• Η ενημέρωση γύρω από τεχνικές mindfulness και ψυχολογικής ευεξίας αναδεικνύει τον φαρμακοποιό ως σημείο επιστημονικής υποστήριξης, πέρα από την παροχή προϊόντων.
• Η ψυχική ισορροπία εντάσσεται στη συνολική φροντίδα της υγείας, δίπλα στη σωστή διατροφή, τον ύπνο και τη σωματική άσκηση.

Με αυτόν τον τρόπο, η ψυχική ανθεκτικότητα μετατρέπεται σε εργαλείο προληπτικής φροντίδας, με μετρήσιμες βιολογικές συνέπειες για τον οργανισμό.

Πρακτικές που Υποστηρίζουν Νου και Σώμα

Η επιστημονική έρευνα υποδεικνύει ότι η ψυχική ισορροπία επηρεάζει μετρήσιμα την ανοσολογική λειτουργία. Υπάρχουν, λοιπόν, πρακτικές που φαίνεται να βοηθούν στη μείωση του στρες και στη βελτίωση βιοδεικτών:

Τεχνικές αναπνοής και χαλάρωσης

Ενσυνειδητότητα (mindfulness)

Σωματική άσκηση

Ποιοτικός ύπνος

Καλλιέργεια κοινωνικής σύνδεσης

Γνωσιακή αναδόμηση αρνητικών αυτόματων σκέψεων

Η ενίσχυση του ανοσοποιητικού είναι πολυπαραγοντική: στηρίζεται σε διατροφή, ύπνο, άσκηση, ιατρική φροντίδα και ψυχολογική ισορροπία. Η ψυχική φροντίδα δεν αντικαθιστά τίποτα από τα παραπάνω, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά για τη συνολική ευεξία.

Συμπέρασμα

Η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι οι σκέψεις και η ψυχική κατάσταση επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα με μετρήσιμους τρόπους. Η ρύθμιση του στρες, η συναισθηματική ευελιξία και η πρακτική της ενσυνειδητότητας δεν αποτελούν πολυτέλειες, αλλά ουσιαστικά εργαλεία για τη διατήρηση της βιολογικής ισορροπίας και της συνολικής ευεξίας.

Η ψυχική φροντίδα γίνεται κομμάτι της συνολικής ευεξίας, φέρνοντας τον κόσμο της ψυχολογίας πιο κοντά στην υγεία και την πρόληψη.

Η φροντίδα του νου δεν είναι πολυτέλεια.

Αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής φροντίδας του σώματος.

Χριστίνα Χολτ | Συμβουλευτική Ψυχολόγος, MSc

ΔΔΥΚΜ/Μ.Ε.Θ./ 127179 (4826)