Κοιμάσαι πολύ και ξυπνάς με κόπωση: Οι 6 αιτίες που σου συμβαίνει

Πας για ύπνο σε λογική ώρα και κοιμάσαι για περίπου 7-9 ώρες, αλλά παρόλα αυτά όταν ξυπνάς αισθάνεσαι κόπωση; Εύλογα αναρωτιέσαι τι σου συμβαίνει. Εύλογα απορείς γιατί δεν ήταν επαρκής τόσος ύπνος ώστε να σε κάνει να αποφορτιστείς σωματικά και να αποκτήσεις φρεσκάδα. Λοιπόν, συμβαίνει και όχι μόνο σε σένα. Και υπάρχουν λόγοι γι' αυτό. Η αλήθεια είναι το πως κοιμάσαι έχει περίπου την ίδια αξία με το πόσο κοιμάσαι. Στο συγκεκριμένο blog θα προσπαθήσουμε να λύσουμε την δικαιολογημένη απορία αλλά ταυτόχρονα και ανησυχία γι' αυτό που συμβαίνει. Η ειδικός σε θέματα ύπνου, Alicia Roth, PhD, έχει τις απαντήσεις που ψάχνεις. Ας δούμε λοιπόν μαζί τους 6 πιθανούς λόγους για τους οποίους ξυπνάς με κόπωση παρότι κοιμήθηκες αρκετές ώρες.

1. Πιθανή διαταραχή ύπνου

Αν αισθάνεσαι θολούρα και κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας, αυτό μπορεί να αποτελεί ένα σημάδι, μια ένδειξη, μιας υποκείμενης διαταραχής ύπνου όπως π.χ. η υπνική άπνοια. Η υπνική άπνοια είναι μια κατάσταση κατά την οποία είτε ένας άνθρωπος σταματάει να αναπνέει εντελώς είτε δεν αναπνέει όσο καλά πρέπει κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αλλεπάλληλα ξυπνήματα κατά τη διάρκεια της νύχτας κι αυτά ο ασθενής να μην τα θυμάται καν ότι συνέβησαν! Ακόμα κι αν δεν ξυπνάει εντελώς, ο εγκέφαλος ξυπνάει και λειτουργεί έστω και σε ένα πιο ελαφρύ μοτίβο ώστε να βοηθάει τον ασθενή να αναπνέει. Αυτή η κατάσταση δεν επιτρέπει να επιτευχθεί ένας βαθύς ύπνος και εύλογα δεν ξεκουράζει επαρκώς τον οργανισμό και υπάρχει το αίσθημα κόπωσης την επόμενη μέρα.

Άλλες διαταραχές ύπνου που μπορεί να συνεισφέρουν ώστε να αισθάνεται κόπωση ένας άνθρωπος κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι:

• αϋπνία
• σύνδρομο ανήσυχων κάτω άκρων (RLS)
• ναρκοληψία
• υπερυπνία

2. Υποκείμενη άλλη πάθηση

Η κόπωση δεν προκαλείται πάντα μόνο από τον ύπνο. Υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες ή αλλαγές στις ορμόνες όπως εξηγεί η ειδικός. Παράγοντες όπως χρόνιες παθήσεις του ανθρώπου και συμπεριλαμβάνονται σ' αυτές και χρονικές περίοδοι (για τις γυναίκες) όπως της εμμηνόπαυσης. Αυτές οι καταστάσεις μπορούν να οδηγήσουν στο αίσθημα κόπωσης ακόμα και μετά από μεγάλο σε διάρκεια ύπνο. Οι αιματολογικές εξετάσεις μερικές φορές είναι πιθανό να αποκαλύψουν υποκείμενες παθήσεις όπως:

• προβλήματα θυρεοειδούς αδένα
• ελλείψεις βιταμίνων
• ορμονολογικές ανισορροπίες
• άλλα χρόνια προβλήματα υγείας

3. Προβλήματα που αφορούν στο περιβάλλον του ύπνου

Η κρεβατοκάμαρα κάθε ανθρώπου είναι ένας χώρος «ιερός». Χρειάζεται λοιπόν να είναι τέλειος. Να είναι όπως πρέπει για να εξασφαλίζει έναν καλό, βαθύ και ποιοτικό ύπνο που ξεκουράζει τον άνθρωπο. Παραδόξως πως, ουκ ολίγοι άνθρωποι δεν δείχνουν το ίδιο ενδιαφέρον για το να δημιουργήσουν ένα σωστό περιβάλλον στην κρεβατοκάμαρα σε σχέση μ' αυτό που δείχνουν για άλλα δωμάτια του σπιτιού, π.χ. το σαλόνι όπου έρχονται και επισκέπτες και υπάρχει ο «φόβος» της κριτικής. Ουσιαστικά δηλαδή οι ίδιοι που κοιμόμαστε σε μια κρεβατοκάμαρα είμαστε εκείνοι που, άθελά μας, σαμποτάρουμε τον ύπνο μας. 

Παράγοντες όπως θόρυβος, φως και θερμοκρασία πρέπει να είναι σε ιδανικά επίπεδα για να επιτευχθεί ποιοτικός ύπνος. Μπορεί το δωμάτιο να είναι πολύ κρύο ή πολύ ζεστό. Να έχει πολύ φως ή να θόρυβο. Αυτό έχει ως συνέπεια τα μικρο-ξυπνήματα κατά τη διάρκεια της νύχτας, άρα αδυναμία να φτάσει ο άνθρωπος σε βαθύ ύπνο που τον ξεκουράζει πραγματικά. 

Το πιο πολύ φως απ' όσο πρέπει στην κρεβατοκάμαρα είναι πιθανό να εμποδίσει τον οργανισμό να φτάσει τα επίπεδα μελατονίνης στα σωστά επίπεδα για καλό ύπνο. Οι ηλεκτρονικές συσκευές στο δωμάτιο (τηλεόραση, κομπιούτερ, κινητό, τάμπλετ) που είναι ανοιχτές παίζουν ρόλο σ' αυτό. Αν κάποιος στην κρεβατοκάμαρα χαζεύει το κινητό του τότε ο εγκέφαλος συσχετίζει την ώρα όχι με χαλάρωση και ύπνο αλλά ώρα κατάλληλη για θέαση οθονών. 

4. Φαγώσιμα και ποτά

Τι τρόφιμα ή ποτά καταναλώνει αλλά και πότε τα καταναλώνει ένας άνθρωπος επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου. Η κατανάλωση ενός μεγάλου γεύματος ή δείπνου προκαλεί το πεπτικό σύστημα να δουλέψει στο μάξιμουμ, άρα ο οργανισμός δεν... κατεβάζει ρολά για ύπνο και ξεκούραση. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι πρέπει να πάει νηστικός ένας άνθρωπος για ύπνο. Απλά πρέπει να φροντίσει να φάει 2-3 ώρες πριν την ώρα ύπνου και να μην το παρακάνει, δηλαδή να καταναλώσει μικρότερη μερίδα που θα είναι πιο εύκολη και γρήγορη στην πέψη. 

Πέρα από τα φαγώσιμα, σημαντικό ρόλο παίζουν και τα υγρά που καταναλώνει κανείς. Αρκετοί λένε ότι δεν τους επηρεάζει η καφεΐνη γιατί κοιμούνται εύκολα και γρήγορα ακόμα και αν μόλις έχουν πιε καφέ. Όμως ακόμα κι έτσι, η καφεΐνη παρεμποδίζει τον εγκέφαλο να μπει σε κατάσταση βαθέως ύπνου. Επίσης, μπορεί σε αρκετούς ανθρώπους το αλκοόλ να φέρνει γρήγορη υπνηλία αλλά προκαλεί προβλήματα στον ύπνο κατά τη διάρκεια της νύχτας. Γι' αυτό συστήνεται να καταναλώνεται το αλκοόλ (ιδανικά να αποφεύγεται πρέπει) τουλάχιστον 2-3 ώρες πριν από τον ύπνο. 

5. Στρες και ψυχικές διαταραχές - ανησυχίες

Η ψυχική και πνευματική υγεία συνδέονται πολύ έντονα με τον ύπνο. Αν βιώνει ένας άνθρωπος στρες και ανησυχία για διαφόρους λόγους, τότε είναι πιθανό ο εγκέφαλός του να είναι υπερ-δραστήριος τη νύχτα και να μη μπορεί να κοιμηθεί καλά. Άλλες ψυχικές - πνευματικές διαταραχές, όπως κατάθλιψη ή διπολική διαταραχή μπορούν επίσης να προκαλέσουν προβλήματα στην προσπάθεια ενός ανθρώπου να επιτύχει ποιοτικό ύπνο. 

6. Χαμηλά επίπεδα σιδήρου

Ενδεχόμενη έλλειψη σιδήρου μερικές φορές μπορεί να προκαλέσει αίσθημα κόπωσης ενεργοποιώντας το σύνδρομο ανήσυχων κάτω άκρων - ποδιών (RLS). Είναι γνωστό και επιβεβαιωμένο επιστημονικά ότι αυτό το σύνδρομο προκαλεί μια ιδιαίτερη και άβολη αίσθηση στα πόδια η οποία ανακουφίζεται μόνο με την κίνηση. Ακριβώς γι' αυτό τα κινεί διαρκώς ο ασθενής. Έτσι, κατ' επέκταση, διακόπτεται και ο ύπνος. Ένας γιατρός είναι αρμόδιος να κάνει τις απαραίτητες εξετάσεις και να επιβεβαιώσει αν όντως υπάρχει έλλειψη σιδήρου σε έναν άνθρωπο. 

Είναι πιθανό να έχετε κοιμηθεί υπερβολικά;

Ναι, ο υπερβολικός ύπνος μερικές φορές έχει τα ακριβώς αντίθετα, από τα επιθυμητά, αποτελέσματα. Συνήθως ύπνος πάνω από 9 ώρες κάνει έναν άνθρωπο να αισθάνεται λιγότερο ενεργητικός σε σχέση με τις φορές που έχει κοιμηθεί λιγότερο απ' αυτό. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ο πολύς ύπνος είναι πάντα κάτι αρνητικό, ένα πρόβλημα. Μερικοί άνθρωποι, από φυσικού τους, χρειάζονται περισσότερο ύπνο από άλλους. Προφανώς δεν χρειάζεται να ειπωθεί ότι ένας άνθρωπος χρειάζεται περισσότερο ύπνο από το συνηθισμένο όταν αναρρώνει από ασθένεια. Αν ωστόσο τακτικά ένας άνθρωπος κοιμάται πάνω από 9 ώρες και δεν αισθάνεται φρέσκος και ξεκούραστος μετά, τότε αυτή μπορεί να είναι μια σοβαρή ένδειξη υποκείμενης ασθένειας. 

Πότε επιβάλλεται η επίσκεψη σε γιατρό

Αν ένας άνθρωπος συνεχίζει να κοιμάται πολύ και παρόλα αυτά να ξυπνάει κουρασμένος, καλό θα είναι να το ερευνήσει. Το πρώτο βήμα είναι να βελτιώσει την υγιεινή του ύπνου του. Δηλαδή να προσέχει πότε και τι τρώει ή πίνει πριν ξαπλώσει αλλά παράλληλα να κάνει πιθανές αλλαγές στην κρεβατοκάμαρα που αφορούν τον φωτισμό, τη θερμοκρασία και ήχους. 

Αν ακόμα και τότε δεν υπάρχει βελτίωση, επιβάλλεται η επίσκεψη σε γιατρό ώστε να αναλυθούν τα δεδομένα και να γίνουν απαραίτητες εξετάσεις προκειμένου να διαπιστωθεί ποια είναι η ρίζα του προβλήματος. Αν υπάρχει δηλαδή σωματική ή πνευματική ασθένεια που δυσκολεύει τον άνθρωπο να κοιμηθεί πολύ και βαθιά. Θα διερευνηθούν όλα τα ενδεχόμενα. Αν υπάρχει υπνική άπνοια, αϋπνία, πρόβλημα θυρεοειδούς, ορμονών ή κάτι που αφορά τον ψυχικό - πνευματικό κόσμο του ασθενούς. Θα γίνουν εξετάσεις αίματος, πιθανώς και μελέτη ύπνου. Μην ξεχνάμε ότι ο ύπνος αποτελεί κολόνα για τη γενικότερη καλή υγεία ενός ανθρώπου. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Γιατί βλέπω έντονα όνειρα και πως θεραπεύεται αυτό;

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το περιεχόμενο του παρόντος διαδικτυακού ιστοτόπου δεν αποτελεί και δεν μπορεί να εκληφθεί ως ιατρική συμβουλή, διάγνωση, θεραπεία ή υπόδειξη. Όλες οι πληροφορίες παρέχονται στους αναγνώστες από επαγγελματίες υγείας, αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς. Δεν υπάρχει καμία πρόθεση το περιεχόμενο αυτό να υποκαταστήσει την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή, διάγνωση, πρόγνωση ή θεραπεία.

Χώρος ζωής, σημείο φροντίδας #carespot